Cuma, 23 Haziran 2017

Putin: “Türkiye ile ortak amacımız Suriye krizinin çözülmesi”

57739516c03c0e16681d28c7Erdoğan’la Putin, St. Petersburg’daki görüşmelerinin ardından açıklama yaptı. İki lider basın toplantısının ardından Suriye’yi konuşmak üzere yeniden bir araya geldi. Türk-Rus iş dünyası toplantısının ardından bir ortak açıklama daha yapıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, yoğun bir görüşme trafiği yaşadı.  St. Petersburg Konstantinovski Sarayı’ndaki 1 saat 45 dakikalık görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenlendi. İki lider de açıklamalarında ilişkilerin krizden önceki seviyeyi de aşması dileklerini iletti. Ortak basın toplantısının ardından Suriye’yi görüşmek üzere iki saatlik bir toplantı daha gerçekleştiren liderler daha sonra Türk-Rus iş forumunda işadamlarına hitap etti. Erdoğan, buradaki konuşmasında “FETÖ’nün Türkiye-Rusya ilişkilerine kastettiği anlaşılıyor” dedi.

TÜRK-RUS İŞ DÜNYASI TOPLANTISININ ARDINDAN ORTAK BASIN AÇIKLAMASI

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Bu buluşmanın ülkemiz için hayırlara vesile olmasını diliyorum. O elim hadise Rusya ile çok iyi ve verimli şekilde süren ilişkilerimiz üzerine kara bir gölge olarak çökmüştü. Ülkemiz 2015’te iki seçim yaşadı. Aynı dönemde terörle ciddi mücadelelerimiz oldu. Son olarak 15 Temmuz’da tarihimizin en alçak darbe girişimiyle bu süreç daha da zirveye tırmandı. Bu hain saldırı milletimizin cesareti sayesinde akamete uğratıldı. FETÖ’nün arkasındaki güçlerin ülkemiz arasındaki ilişkilere de kastettikleri anlaşılıyor. Türkiye’nin sağlam temellere dayanan güçlü ekonomisinin dayanıklılığına bir kez daha tüm dünya şahit oldu.15 Temmuz darbe girişiminin ardından piyasaların açıldığı andan itibaren güven ve istikrar iklimi kendini göstermiştir. 16 Temmuz’da vatandaşların piyasaya sürdüğü dolar, 2.5 milyar dolardır. Çok küçük dalgalanmaların dışında kırılma yaşanmayan ekonomimiz işleyişine devam ediyor. Büyük projeler ve yatırımlar hız kesmeden devam ediyor. 30 Haziran’da açılışını yaptığımız Osman Gazi Köprüsü’nün ardından 20 Aralık’ta Avrasya Tüneli hizmete girecektir. 2018’de İstanbul’da dünyanın en büyük havalimanının ilk etabı faaliyete geçecektir. Yine bu yıl içerisinde dünyanın en uzun köprüsü olacak 1915 Çanakkale Köprüsü’nün temelini atmayı hedefliyoruz. Sayın Putin ile hem başbaşa hem de heyetler arası görüşmede ilişkilerimizi ayrıntılı şekilde değerlendirdik. Biz 2008’de 38 milyar dolara kadar çıkan ikili ticaret hacmimizi dahi yeterli bulmazken 24 milyar dolar düzeyine geriledik. Daha önce ülkelerimiz arasındaki ticaret hacminin 100 milyar dolara çıkarılması gibi iddalı bir hedef belirlemiştik. Bu hedefi yeniden gündemimize almamız gerektiğini düşünüyorum. Ticari ilişkilerimizin önündeki engellerin kaldırılması halinde bu rakama süratle ulaşabiliriz. Bunun için işadamlarımıza önemli görevler düşüyor. Devlet yöneticileri olarak sizlerin önündeki engelleri kaldırmak için gerekli adımları atacağımızdan hiçbirinizin şüphesi olmasın. Sayın Başkan ile bu konuda hemfikiriz. Özellikle Türkiye’nin 2002’den sonra gerçekleştirdiği atılımlar pek çok ülkeye ilham veren bir başarı hikayesidir. 2Şu anda Rusya ile ilişkilerimizde özellikle aksama gösteren Akkuyu Nükleer santralimizin hız kazanması büyük bir önem arz ediyor. Bu 22 milyar dolarlık ciddi bir yatırım. Aynı şekilde Türk akımı projesi atacağımız en önemli adımlardan biri. Çift hat olarak bu da hayata geçecek. Savunma sanayiinde atacağımız adımlar söz konusu. Ortak yatırım fonu kurmak için çalışacağız, onu da bugün karara bağladık. Rusya’nın tüm bölgeleri Türk yatırımcıların büyük ilgisini çekiyor. Aynı şekilde ülkemizde de Rusların ilgisini çekecek çok sayıda alan ve yer var.

Rusya Devlet Başkanı Putin: Yatırım alanında işbirliği konularını ele aldık. İnşaat sektörü, Türkiye-Rusya ekonomik ilişkilerinin lokomotifi. Bu alandaki işbirliğini yeniden canlandırmaya hazırız.

PUTİN: TİCARETTE YÜZDE 23-26 DÜŞÜŞ VARDIR

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in açıklamalarından satırbaşları şöyle:

“Türkiye’deki zor duruma rağmen Sayın Erdoğan ST. Petersburg’a geldi. Türk ortaklarımızın ilişkilerini düzeltmesi konusunda ne kadar istekli olduğunu gösteriyor.

Geniş bir toplantı düzenleyerek ilişkilerimizin geleceğini en ince ayrıntılarına kadar görüşme şansını yakaladık. Kriz öncesi ilişkilerimizin seviyesine tekrar geri dönmek için neler yapabileceğimizi konuştuk. Ülkeler arasındaki ilişkilerini eski ticari hacmine ulaşması için neler yapabileceğimiz konuştuk. Yüzde 23-26 gibi bir düşüş vardı. Bu da ticari ilişkilerimizin eski seviyesine dönmesi oldukça zor bir dönemin önümüzde olduğunu gösteriyor.

“ESKİ SEVİYEYE ÇEKMEYİ PLANLIYORUZ”

Türkiye heyetini bugün ağırlıyoruz. Öncelikle yatırımların artırılması, projelerin değerlendirilmesi, iki ülkenin de iş dünyasının desteğiyle, iki ülkenin büyük şirketlerinin yöneticileriyle görüşerek ilişkilerimizi eski seviyesine çekmeyi planlıyoruz.

Türkiye şirketleriyle ilgili kısıtlamaları kaldırarak, orta vadeli ticari projeleri hayata geçirerek, 2016-1019 orta vadeli programı hayata geçirmeyi planlıyoruz. Bunun için iki ülkenin karma komisyonları çeşitli görüşmeler gerçekleştirecek.

Şunun altını çizmek isterim ki ticari işbirliğinde en önemli nokta enerji ve enerji projeleri tutuyor. Somut politik adımlar atmamız gerekiyor. Türk tarafı birçok büyük projede, mesela nükleer santral, Türk akımı gibi projelerde zaten adımı attı.

“ZAMANA İHTİYACIMIZ VAR”

Rus projelerin Türkiye’ye gelmesi konusunda bazı kısıtlamalar getirmiştik. Kriz öncesi döneme dönebilmemiz için tabii ki zamana ihtiyacımız olacak. Turistlerimizi güvenliğinin maksimum sağlanması için. Charter uçuşlarının yeniden başlatılması da yine bir zaman meselesi ama muhakkak olacaktır.

Türkiye vatandaşlarının inşaat projeleri tekrar başlatılacak. Gerekli ulaşım projeleri, Türkiye inşaat firmaları tarafından yapılan projeler tekrar gündeme geliyor. Uluslararası konulara da değindik.

Basın toplantısından sonra Suriye konusunun ayrı bir toplantıda değerlendirilmesine karar verdik. Ortak anlaştığımız konu terörle mücadele, bunu ayrıca görüşeceğiz. Sayın Erdoğan’a bugünkü görüşme için ayrıca teşekkür etmek istiyorum. Yalnızca bölgemizde değil bütün dünyada istikrar için elimizden geleni yapacağız.”

ERDOĞAN: DARBE GİRİŞİMİNİN ARDINDAN İLK ZİYARETİM

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamalarından satırbaşları şöyle:

“Öncelikle değerli dostum Putin’e nazik daveti ve samimi misafirperverliği için teşekkür ediyorum. Sayın Putin’le yararlı görüşmeler gerçekleştirdik. Bu görüşme malum hadiseden sonra ilk yüz yüze görüşmemizdi. Aynı zamanda 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında ilk yurtdışı ziyaretimi de Rusya’ya gerçekleştirmiş oldum.

İlişkilerimizin eski seviyesine ve hatta ötesine taşınmasından iki taraf son derece kararlıdır. Bu itibarla bugünkü görüşmeler neticesinde siyasi, iktisadi, kültürel ve beşeri alanlarda Türkiye Rusya ilişkilerini olması gereken seviyelere taşıyacak kararları görüştük.

Üst düzey işbirliği konseyinin yeniden canlandırılması, charter uçuşlar, ikili ticari kısıtlamaların ortadan kaldırılması, vizesiz rejimin tam teşekküllü şekilde yürürlüğe konması için gerekli adımları atacağız.

“AKKUYU’YA STRATEJİK YATIRIM STATÜSÜ”

Akkuyu Nükleer Santrali’ne stratejik yatırım statüsü vereceğiz. Türk Rus ortak yatırım fonu kurulacak. Savunma sanayi alanında işbirliği arttırılacak. Türkiye-Rusya-Azerbaycan üçlü mekanizması kurulacak. İnşallah bu adımlar sayesinde Ankara-Moskova hattı yeniden dostluk hattı haline getirilecek.

15 Temmuz gecesi Türkiye ülke tarihimizin en alçak, en kanlı girişimlerinden birini yaşadı. FETÖ demokrasimizi hedef alan bir darbe teşebbüsünde bulundu. Türk Akımı Projesi hızlı bir şekilde hayata geçirilecektir. Projenin Avrupa’ya geçmesi noktasında adımlar sürdürülecektir.

Özellikle darbe girişiminin ertesi günü Putin’in hemen bizi aramış olması, dayanışma noktasında büyük bir önem ifade etmiştir. Türk-Rus ilişkileri sadece ikili planda önem taşımıyor. İşbirliğimiz aynı zamanda bölgesel ve küresel barışın, huzurun tesis bakımından da çok önemlidir.

Biraz sonra ikili bir görüşmemiz olacak. Burada bunları ele alıp değerlendireceğiz. Türkiye Rusya ilişkileri örnek bir seviyeye ulaştı. Bu noktaya tesadüfen değil, muazzam işbirliğimiz ile geldik.

Kıymetli dostum Putin ile birlikte ortak bir tavrı ortaya koyduk. Temaslarımızı yoğun bir şekilde sürdüreceğiz. Bölgemizin huzuru ve istikrarı için daha etkin bir şekilde kullanacağız. Krizlere karşı çok daha dirençli hale geldiğimizi düşünüyoruz. Değerli dostum Putin’e daveti ve ev sahipliği için tekrar teşekkür ediyorum.”

SORU – CEVAP

Bu görüşmede Suriye başlığı ne kadar yer aldı?

ERDOĞAN: Şu ana kadar yapmış olduğumuz görüşmede bu konuyu henüz ele almadık. Basın toplantısından sonra beraberce bir araya gelip konuyu değerlendireceğiz.

PUTİN: Ben de Sayın Erdoğan’ın sözlerine katılıyorum. Hepinizin bildiği üzere Suriye krizinin çözümü konusundaki fikir ayrılıklarımızın herkes farkında. Bu konuyu bakanlarla birlikte ayrı bir toplantıda görüşme kararı aldık. Demokratik değişimler ancak demokratik yöntemlerle sağlanabilir. Görüşlerimizin ortaklaşması bence yine de mümkün. Ortak amacımız var; Suriye krizinin çözülmesi. Dolayısıyla bu platformda, bu ortak bakış açısından yola çıkarak uygun çözüme ulaşabileceğimizi düşünüyorum.

Güney Akımı mı Türk Akımı mı sizin için daha öncelikli? Bu iki projede nasıl bir ortak noktada buluşulabilir? Akkuyu Nükleer Santrali’nden bahsettiniz. Fakat birtakım kanunların çıkarılması gerekiyor. Bu konuda adımlar ne zaman atılacak?

PUTİN: Biz ekonomik işbirliğiyle ilgili konuları politize etmeyiz. Güney Akım, Güney Avrupa’ya tüketicilere ulaşımıyla ilgili kaygılarımız olduğu için. AP bunun hayata geçirilmesini engelleyecek kararlar aldı. Bulgaristan’la anlaşma sağlayamadık. Bulgaristan’ın projeye dönmek istediğini görüyoruz ne var ki bir takım zararlara uğradık. Avrupalı ortaklarımız vazgeçtiği için zarara uğradık. Hukuki anlamda garantilere ihtiyacımız var ama bunlar sağlanmıyor.

Türk Akımı’nı alternatif olarak düşünmedik. Türk Akımı’nın bir kısmı Türkiye’nin iç pazarı için düşünüldü. Bugün de yine bu çerçevede konuştuk. Türk Akımı en kısa zamanda hayata geçirilebilir. İkinci yönü ise Avrupa. Türk ortaklarımızla görüşmeye hazırız. Ama bunun için bütün taraflarla anlaşmaya varılmalı.

Güney Akımı’ndan farklı olarak geçmiş dönemde ülkeler arasındaki krize rağmen Türk tarafı çalışmayı bırakmadı. İzinler konusunda somut adımlar attılar. Henüz ilaveten görüşülmesi gereken konular var.

Akkuyu hakkında; Türkiye’deki üç yasaya bu konuda gerekli değişiklikler getirildi. Bütün bunlar büyük projelerin on milyarlarca dolarlık projelerin hayata geçirilebileceğini gösteriyor.

ERDOĞAN: Akkuyu Projesiyle ilgili beklenen konu buranın stratejik bir yatırım haline getirilmesiydi. Süratle bu konudaki karar alınacak böylece Akkuyu stratejik yatırım konusu içerisinde yerini alacaktır. Teşvik yasasından o da istifade edecektir. Türk Akımı’nın gelişinde iki hat olacak. Bu hattan Türkiye istifa edeceği gibi Avrupa’ya göndereceğiz. Bu hattın inşa edilmesi önceki hedeflerimizdir.

“VİZE KONUSU ÇÖZÜLMELİ”

PUTİN: Vize konusu çözülmesi lazım. Bu da ekonomik işbirliğini etkiliyor. Türk ortaklarımızın ulaşım konusunda demiryolu taşımacılığı konusunda, hava ulaşımı konusunda vize kısıtlamaları yüzünden ekonomik sorunlarla karşılaştığını görüyoruz. Bunu ortadan kaldırmaya çalışacağız.

ERDOĞAN: Bir kıyas zemini teklif ediyorsunuz. Biz Türkiye-Rusya ilişkilerinde ekonomik alanda 25 milyar doları ticaret hacmi olarak yakalamış iki ülkeyiz. Bu son gelişmeden sonra bir düşüş oldu, 27-28 milyar dolara kadar. Burada ÜDİK anlaşmamız var. Nitekim bu yıl sonu itibarıyla tekrar St. Petersburg’da kaldığımız yerden yolumuza devam edeceğiz. Hedefimiz 100 milyar dolar ticaret hacmine ulaşmak.

Turist konusunda Türkiye’ye ciddi bir sağlanan imkan vardı. Bu süreci de bir kenara bırakmamız mümkün değil. Bugün yaptığımız görüşmelerde de sayın Başkan chartera yönelik müzakereleri hızlandıracağını söylediler. Bu kaynaşmanın yeniden olacağına dair önemli bir işarettir, tekrar teşekkür ediyorum.

Yabancı basında son zamanlarda bazı haberlere yer verdiler. İran hapishanelerindeki 4 ABD’linin çıkarılmasıyla ilgili. Sizin Obama’nın ABD’lileri kurtarması ricası noktasında devreye girdiğiniz söyleniyor. Bu konuda bir açıklamanız var mı?

PUTİN: Evet Amerikan tarafı birkaç ay önce bize böyle bir ricada bulundu. Suriye hapishanesinde bulunan ABD vatandaşıyla ilgili. Yardımcı olduk bu konuda. Suriye iktidarıyla görüşmeler yaptık. O esiri aldık ve ABD tarafına teslim ettik. Herhangi bir para ödemedik, insanı amaçlarla yaptık. Eğer insanlara yardım etme imkanımız olursa, gelecekte de herhangi bir devletin vatandaşına yardım etmek isteriz. Bizim vatandaşlarımıza da aynı duyarlılığı bekliyoruz.

Sayın Devlet Başkanı’na teşekkür ediyorum, böyle büyük bir heyetle geldikleri için.

Çok zor bir dönemden geçtik. İlişkilerimiz açısından zor bir dönemdi. Fakat şunu söylemek istiyorum ki Türk dostlarımıza bu zorlukları atlatabileceğimizi düşünüyorum. Devlet ilişkilerinin sadece pragmatik olarak değil, aynı zamanda uzun vadeli komşuluk ve dostluk açısından da çok önemli olduğunu düşünüyorum.

Küresel Analiz / Haber Merkezi

BU HABERLER DE VAR!

Hama’da Esed askerlerinin toplanma alanının TOW ile vurulma anı (Video)

Esed rejiminin Hama’da kayıpları devam ediyor. Muhalif grupların 3 farklı operasyon odası kurarak saldırdıkları Esed …

Bolu Cezaevinde akıl almaz uygulama

28 Şubat sürecinin mağdur ettiği Müslüman tutsakların bir kısmına da ‘evsahipliği’ yapan Bolu F Tipi …